ANG PAGSASALAYSAY NA PAGPAPAHAYAG

A.      Pagsasalaysay

o   Ito ay pagkukuwento ng mga pangyayari tungkol sa mga nagging karanasan ng tao sa sarili, sa kapwa at sa kapaligiran

o   Pinakamatandang anyo at pinakalaganap na paraan ng pagpapahayag ang pasalaysay. Ang mga mito, alamat at kuwentong bayan mula noong panahon ng Lumang Tipan hanggang sa kasalukuyan ay nagpapatunay sa pahayag na ito.

o   LAYUNIN: makapagpahayag-loob, makapagpalitang-kuro, makapaghatid-informasyon, makapagbigay-aral, makapagdulut-tuwa sa isang maayos at sistematikong kaayusan

o   KAHALAGAHAN: nagpapalawak ng kaalaman, nagpapaunlad ng pang-unawa

o   HANGUAN NG ISASALAYSAY

§  Sariling Karanasan.  Sa baguhang mananalaysay na medyo di pa gaanong sanay ang utak sa pagsasalaysay, ang pag-alala sa mga naging karanasan ay isang mainam na paksa. Dahil ito’y sarili natin, nagagawa nating palawakin ang mga pangyayari na di nasisira kung ito’y batay sa orihinal dahil buo ang ating kaalaman sa tinatalakay.

§  Nabasa.  Lahat ng di makuha sa pesonal na karanasan ay mababatid sa pagbabasa. Sa pagbabasa ng mga aklat at iba pang limbag na babasahin ay kapupulutan ng maraming kaalaman at karanasan ng ibang tao.

§  Sa narinig o napakinggan sa iba.  Hindi masamang maisulat mo ang buhay ng iba kung ang layunin mo ay maganda. Bilang manunulat, nasa sa iyong kaparaanan sa larangan ng pagsasalaysay ang maistilong pamamaraan sa pagtalakay ng mga pangyayari sa buhay ng iba. Ang mga isyong napakinggan, balitang narinig sa radio o telebisyon, pangyayaring sinabi ng iba ay magsisilbing paksa ng pagsasalaysay. Ngunit alalahanin natin na di lahat ng naririnig o napapakinggan ay dapat isulat yaon lamang karapat-dapat at nakasisiguro ka, dagdag pa ang matutuhanan.

§  Napanood sa telebisyon o sa pelikula.  Sa panonood ng pelikula o ng telebisyon maging mapanuri tayo upang mula rito’y makabuo ng panibagong isasalaysay. Gamitin lamang ang sariling talino at kaparaanan sa gawaing pagsasalaysay gayundin paganahin ang imahinasyon.

§  Bungang-isip.  Sa galaw ng isip o imahinasyon ng manunulat nakakalikha ito ng isang di-karaniwang salaysay. Salaysay na maaaring maging obra maestra pagdating ng panahon dahil bagamat bungang-isip may mga detalyeng iniisa-isang salaysay.

§  Panaginip/Bungang-Tulog.  Sa taong may malikot na imahinasyon ang bungang-tulog ay mapanghahawakan para sa isang magandang salaysay. Tulad ng bungang-isip, nasasagot din nito ang mga pangunahing tanong.

Mga Mahahalagang Kasangkapan sa Pagbuo ng Isang Magandang Salaysay

·         Magandang Pamagat

o   Maikli. Mas Malaki ang pagkakataong matandaan ng tao ang isang kwento kung ang pamagat nito ay di gaanong mahaba. Maaring malita ang mambabasa kung may kahabaan ang pamagat.

o   Hindi nagbubunyag ng wakas. Ang pamagat ay nararapat na magbigay ng ideya tungkol sa nilalaman ng naratib ngunit hindi naman ito dapat na maging daan upang agad na matukoy ng mambabasa ang wakas dahil kung magkakaganito, hindi na magbabasa ang mambabasa.

o   Gumigising ng kawilihan o interes at pananabik. Ang pamagat na tila kakaiba ang dating ay may malaking pagkakataon na mapansin kaysa mga karaniwang pamagat dahil ito ay magiging kawili-wili o kapana-panabik.

o   Orihinal at hindi palasak.  Makatutulong sa isang kwento ang pamagat na orihinal dahil mas nanaisin ng mambabasa ang bago sa halip na paulit-ulit o yaong karaniwan. Hindi maituturing na isang kahangalan

o   Angkop. Lahat ng akda ay mayroong layunin kung kaya’t ang pamagat ay nararapat na angkop sa layunin ng paksa upang hindi malihis ang isipan ng mambabasa sa nararapat na asahan sa naratib. Kung ang naratib ay may layuning magpatawa, angkop na ang pamagat ay nagbibigay ng katatawanan.

o   Hindi nalalabag sa mabuting panlasa.

·         Ang Tema/Paksa

o   Ito ay ang paksang diwa o kaisipan itong nagsasaad ng katotohanang panlahat na pinagiging basehan ng mga kalagayan ng tauhan o ng mga insidenteng pinangyayari sa salaysay

o   Kaisipan itong kahit tapos nang basahin, pakinggan o panoorin ang kuwento aypatuloy pa ring bumabagabag sa damdamin at bumabalik sa isip para gunamgunaming paulit-ulit

o   Ang isang salaysay ay masasabing talagang maganda kung ito ay may kabuluhan sa kinauukulan – nakikinig, bumabasa o nanonood.

o   Makabuluhan sapagkat hindi lamang ito nang-aliw, nagpapareaksyon o nagpapatakas, kundi ito ay nagpapaliwanag tungkol sa pagkatao o sa buhay para maunawaang mabuti at matanggap nang maluwag

o   Ito rin ay nagpapanuto tungkol sa pamumuhay o pakikipamuhay para sa gabay na mapanuntunan at pamantayang magamit tungo sa mabentaheng kapakinabangan

o   Ang tema ay hindi isang abstraktong salita lamang gaya ng pag-ibig, kapusukan, kahirapan, at iba pa, kundi isa itong konkretong panlahat na pahayag na nagsasabi ng katotohanang konkretong panlahat na pahayag na nagsasabi ng katotohang galing sa karanasan at pinagtibay ng pananaliksik, gaya ng  Love is Blind at Kumakapit sa Patalim ang Kahirapan.

o   Dapat tandaan na ang tema ay hindi isang bagong tuklas na katotohanan, ito ay dati na at palaging natutunghayan araw-araw. Kaya lamang, nagmumukha itong bago dahil sa kaibang pamamaraang ginamit ng tagapagsalaysay sa paglalahad nito.

·         Kawili-wiling Simula

o   Ang mabuti at kawili-wiling simula ng anumang pagsasalaysay ay nakaaakit sa mambabasa o mga tagapakinig.

o   Kung walang init at pang-akit ang simula baka hindi na ipagpatuloy ang pagbasa o pakikinig

o   Hindi dapat simulan ang salaysay sa paraang maligoy at masalita. Dapat may aksyon agad upang makaganyak sa babasa o makikinig

o   Mga halimbawang panimula:

§  Isang katotohanan tinatanggap ng lahat

·         Ang buhay ay isang pakikipagtunggali.

§  Paglalarawan ng pangunahing tauhan sa kwento

·         Si Virginia, ang babaing madasalin at palasimba ay may sampung taon nang kasal kay Robin.

§  Paglalarawan ng isang pook

·         Sa dakong itaas, sa libis ng isang bundok,sa tabi ng isang batisan, ay may nakakanlong sa mga punung-kahoy na isang kubo…

§  Pagsisimula sa usapan

·         “Mahal kita Maricel at hindi kita makakayang iwan,” matamis na sabi ni Ruel.

·         Ang Tauhan

o   Katangian ng tauhan:

§  Kapani-paniwala

§  kung ito ay may katulad na nakikitang nabubuhay sa mundo

§  Totoo itong tao, nagtataglay ng positibo at negatibong katangian. May kapurihan at may kapintasan. May kalakasan at may kahinaan. May kabutihan at may kasamaa. May kawastuan at may kamalian. May katinuan at may kabaliwan. May kalabisan at may kakulangan. May kabanalan at may kasalanan. May katimpian at may kabiglaan.

§  Madahilan kung kumilos

§  Gumawa ng pansariling paraan, makibaka, para aalpasan ang pagsubok sa buhay at mabago ang anumang di-mabuting kinasasadlakan.

§  Sa ganitong paraan hindi ito mahahatulang mahina o pabaya dahil sa anumang kinasasapitan, tagumpay man o kasawianb, parehas nitong nilalabasan

§  Hindi basta-basta pinagbabago

§  Ang lahat ng pagbabago dinaraan sa panahon at iniaayon sa kalikasan ng personalidad ng tauhan.

§  May sariling kakanyahan

§  Katangi-tangi, kaala-alala ang isang tauhan kung kaibang-kaiba

§  Sa pananalita, sa kilos, sa ugali, sa lahat ng kalikasan nito mismo ay walang katulad, subalit karaniwang nakikita sa araw-araw na buhay

§  Hindi nakakahon

             

·         Ang Aksyon o Pangyayari

o   Ang aksyon ang kalansay na kinakapitan ng iba pang mahahalagang sangkap para mabuo ang anyong kalamnan

o   Katangian ng Aksyon:

§  Kawili-wili

-       Iyong hindi lamang nang-aakit sa mata para basahin ito, kundi, iyong pumupukaw sa guniguni at nag-aanyaya sa damdaming makiisa sa pagdanas na muli sa mga pangyayaring nagaganap habang ito ay unti-unting nalalahad

-       Humihigit pa ang kamilihan kung ang pagsasalaysay ay hindi diretsahan o tuluy-tuloy, kundi, banayad itong binibinbin para lalong matakaw ang kapanabikan sa kaaasam ng kalalabasan

§  Maanyo

-       Nakikita sa kaisahan ng pagkakaayos ng mga pangyayari

-       Karaniwan nang ayos ang tuwid na pagkakasunud-sunod ng simula, gitna at wakas

-       Kahit hindi iayon sa karaniwang balangkas, magpalit-palit man ang kinalalagyan ng mga bahagi: gitna, simula, wakas; wakas, simula, gitna; wakas, gitna, simula; hanggat may kaisahan ang aksyon, ibig sabihin walang humihiwalay na bahagi, bagkus, bawat bahagi ay tumutulong tungo sa isang mahigpit na kabuuan

·         Ang Tagpuan

o   Pook at panahon ang ipinakakahulugan ng tagpuan sa salaysay, kung saang espasyo nangyari at kung kailangang tiyempo naganap ang aksyon

o   Tungkulin ng Tagpuan:

§  Nagpapakilala ng tauhan dahil sa mga gawiing kaiba, kakatwa o tangi sa pook, tuloy nakapagbibigay ng tiyak na katibayan

§  Nagbibigay ng kapaligirang tumutulong sa klase ng emosyong gustong palutangin sa salaysay at pukawin ng mambabasa

§  Isinasanib nito ang sariling kahulugan sa kahulugan ng salaysay para makamit ang kaisahan sa kahulugan sa kabuuan

·         Maayos na Pagkakasunud-sunod

o   Maaayos na pinagtatagni-tagni ang mga pangyayari kung alin ang unang dapat isalaysay, alin ang panunod at alin ang sa dakong huli ng salaysay sa paraang malinaw, hindi maligoy, kawili-wili at may kapananabikang pumupukaw sa tagapakinig o sa mambabasa

o   Kung minsan, upang maging higit na masining at kapana-panabik ang salaysay, ibinibigay na una ang dakong huli o dakong gitna ng pangyayari, saka bumabalik sa unang mga pangyayari patungo sa wakas ng salaysay. Ang paraang ito ay tinatawag na flashback o pamaraang pabalik.

·         Ang Kawili-wiling Wakas

o   Ang kawili-wiling wakas ay isinusunod agad sa kasukdulan ng salaysay o sa bahaging naroon ang pinakamataas na antas ng kawilihan

o   Maikli at karakaraka ang wakas. Wala nang marami pang paliwanag. Sa halip ay nanghahawakan ang nagsasalaysay sa mga simbulismo at pahiwatig. Ipinauubaya rin sa guniguni at haraya ng mambabasa o tagapakinig ang ibang pangyayari at hindi pinalalawig pa ang salaysay

o   Kung nagging mapangganyak at interesante ang panimula, nararapat din lamang na ang naratib ay magwakas sa ganoong pamamaraan. Maituturing na pag-aaksaya ng oras ang pagbabasa kung sa katapusan ay matutuklasan ng mambabasa na hindi maganda ang akda dahil na rin sa hindi nagging angkop ang wakas nito. Mabibigo lamang ang mambasasa. Nararapat na lahat ng mga suliranin sa naratib maging ang mga katanungang nabuo sa isipan ng mamabasa ay nabigyan ng katugunan.

·         Ang Himig

o   Ito ang pamamaraan ng pagsasalaysay – kung papaano isinasalaysay ang isang pangyayari o ang anumang materyal para lumabas nang naaayon sa kagustuhang mangyari ng tagapagsalaysay na siya namang epektong gusto niyang maramdaman ng tagapakinig o mambabasa

o   Inaayon sa takbo ng buhay. Pagtrahedya ang takbo ng buhay, ang himig ng salaysay ay formal, seryoso, malungkot. Pagkomedya naman, ang himig ng salaysay ay familyar, malaro, masaya. Kung ano ang himig ng salaysay ay siya ring epekto o impluwensya sa tagapakinig o mambabasa

o   Nakukuha ang himig ng salaysay sa istilo ng tagapagsalaysay.

o   Ito ay sa pamamagitan ng mga ginagamit na salita o pangungusap at sa pamamagitan ng mga kasangkapang pampahiwatig tulad ng simbolo at imahen

o   Ang kabuuang pagsasama-sama ng mga ito ang tumutulong sa salaysay para maakit ang kinauukulang maapektuhan ng himig. Mapaiyak ito sa lungkot. Mapatawa ito sa saya. Manindig ang balahibo sa takot. Magtiim-bagang sa galit.

ANG RETORIKA

Ang Retorika

·      Galing sa salitang Griyego na RHETOR na nangangahulugang guro o maestro na mananalumpati o orador

·      Ang kaalaman sa mabisang pagpapahayag, pasalita man o pasulat

·      Mabisa sapagkat maayos, malinaw, maengganyo, at magandang pakinggan o basahin ang pagsasabi

·      Isinasaalang-alang dito hindi lamang ang mga kaalamang gustong ibahagi, gayundin ang mga kaalamang pangwika gaya ng palatunugan at palabigkasan kung pasalita, ng palabaybayan at palabantasan kung pasulat, bagkos at lalo’t higit, yaong matimbang na pagpili at tamang paggamit ng mga salita, at ang maingat at lohikal na pagbuo ng mga kaisipan – mapasapangungusap o mapasatalata.

·      Tumutukoy sasining ng maayos, malinaw, mabisa at kaakit-akit na pagpapahayag upang maunawaan at makahikayat sa mga nakikinig at bumabasa.

·      Tumutukoy sa agham at sining ng pagpapahayag maging pasalita man o pasulat sa tulong ng wasto at makabuluhang paggamit ng wika, kaagapay ng masining at mabisang estilo ng pagpapahayag

Katangian ng Retorika

·      Ang retorika ay simbolikal

o  Ang mga simbolo ay kinakatawan ng mga letra, imahe o kaya’y kumpas na may ipinararating na ideya o kaya nama’y natatagong kahulugan

·      Ang retorika ay nagsasangkot ng mga tagapakinig

o  Lumalabas lamang ang paggamit ng retorika kapag nag-usap o nagkaroon ng instensyon ang dalawang tao na magpalitan ng impormasyon.

o  Maaaring intensyon ng retor na magbigay ng impormasyon o manghikayat ng mga tagapakinig

o  Ang retor at ang mga tagapakinig ay dapat nagkakaintindihan sa mga simbolong kanilang ginagamit. Ang wika o mga salita ay dapat naiintindihan ng tagapakinig. Mas magkakaintindihan ang Ilokano kung ang kausap ay ang kapwa Ilokano, kaysa ang Ilokano at isang Maranao

o  Ang retorika ay nakabatay sa panahon. Ang gumagamit nito ay nangungusap sa wika ng ngayon, hindi ng bukas o kahapon. Ang iba pang sangkap ng retorika tulad ng paksa at paraan ay laging naiimpluwensyahan ng kasalukuyang panahon. Baguhin mo ang at magbabago rin ang retorika.

·      Ang retorika ay nagpapatatag sa maaaring maging katotohanan

·      Ang retorika ay mapagkunwari o mapagmalabis na paggamit ng wika. 

o   Sa ilalim ng mga tayutay, malimit nag awing bahagi ng pahayag ang personipikasyon at hyperbole. Nilalayon nitong tumalon mula sa realidad sa mapaglarong mundo ng imahinasyon ng awdyens. Nakadadala ng damdamin ang ganitong mga pahayag. Nakaradargdag pa ito ng kulay at nagbibigay ng ibayong kahulugan sa batayang salita.

·      Ang retorika ay nagbibigay lakas/kapangyarihan

o  Ang kapangyarihang panlipunan ay karaniwang nakukuha sa galling ng pagsasalita sa harap ng publiko. Ang mga pulitiko, pastor, negosyante, titser, at iba pang maykapangyarihan o awtoridad ay nakaiimpluwensya/nakapaghihikayat ng tao. Sa totoo lang, hindi lahat ng tao ay kayang gawin ito. Sa pamamagitan ng kanilang mga talumpati, sermon, sales talk, lektyur ay napasusunod, napahahanga at napakikilos nila ang kanilang awdyens. Hindi lubos na makikinig ang isang mag-aaral kung hindi magaling ang lektura ng isang tagapagsalita o tagapanayam. Ang isang komentarista ay nakakuha ng tagapakinig dahil sa husay ng kanyang pananalita.

·      Ang retorika ay malikhain at analitiko

o  Ang konsepto ng pagiging malikhain ng isang retorika ay maipapakita ng isang tagapagsalita kung nagagawa niyang mabigyan ng kongkretong imahe ang mga tagapakinig sa pamamagitan lamang ng mga salita

o  Sa pagiging malikhain, kailangan ng isang tagapagsalita na magkaroon ng malinaw na ugnayan sa mga tagapakinig upang maging epektibo ang komunikasyon sa pagitan niya at ng tagapakinig.

o  Kung may kakayahang maging malikhain ang isang tagapagsalita, nangangahulugan itong anumang ideya ang kanyang nasasagap ay kaya nita ring maanalisa.

·      Nagsusupling na Sining

o  Ang retorika ay nagsusupling ng mga kaalaman. Halimbawam, ang isang manunulat ay nagsisimula sa isang ideya sa isipan at nagsusupling ng isang akda. Ang mambabasa naman ay nagsisimula sa pagbabasa at nagbibinhi ng kaalaman sa kanyang isipan. Walang hangganan ang pagsusupling at pagpapasa ng kaalaman sa pamamagitan ng retorika hanggat may nagsasalita at nakikinig, may nagsusulat at nagbabasa.

Ang mga Layunin sa Maretorikang Pagpapahayag

·         Maakit ang interes ng kausap na tutok ang atensyong making sa sinasalita.

·         Masanay sa pagsasalitang may kalakasang dating ang gilas, may mapamiling kaangkupan at panlasa ang ginagamit na salita, at kalinawan ang bigkas

·         Maliwanag na mapaintindi ang mga sinasabi

·         Maikintal sa isip at damdamin ng kausap ang diwa ng sinasabi; at

·         Maiaplay sa sarili ng tagapakinig ang nakuhang mensahe

Kakayahan sa Pagpapahayag

·         Kakayahang linggwistika

o   Ang bawat aspektong pang wika (ponolohiya, morpolohiya at sintaksis) ay masusing pinag-aaralan, sa gayon, ang paggamit ng wika, ang pinakainstrumento sa pagpapahayag, ay magiging matatas, masining at mabisa

·         Kakayahang komunikatibo

o   Bukod sa maingat, maayos at masinop na paggamit ng wika, ang matalino, maguniguni at masinop na paggamit ng wika, ang matalino, maguniguni at malikhaing pagsasabuhay nito sa bawat sitwasyong kinalalagyan ng tao ay napangyayaring matagumpay

Sangkap ng Mabisang Pagpapahayag

1.       Ethos     - Kung paanong ang “karakter” o kredibilidad” ng tagapagsalita ay nakaiimpluwensya sa tagapakinig/awdyens para ikunsidera na kapani-paniwala ang kanyang sinasabi. Kung ang tagapagsalita ay kilala bilang isang awtoriti sa paksang kanyang tinatalakay tulad ni Al Gore na isang awtoriti sa Global Warming dahil sa kanyang pag-aaral sa nasabing paksa na prenesenta niya sa mundo.  

2.       Pathos  - ang paggamit ng emosyon ng tagapagsalita upang mahikayat ang tagapakinig/awdyens na mabago ang kanilang desisyon. Nang-aakit ang kanyang pananalita gamit ang emosyon. Nagagawa ito sa pamamagitan nang paggamit ng metapora, amplifikasyon ng boses, pagkukuwento at pagrerepresenta ng paksa na nang-aakit ng damdamin ng kausap.  

3.       Logos    - ito ay ang paggamit ng katwiran/rason upang bumuo ng mga argumento. Ang apela sa logos (logos appeal) ay maaaring maipakita sa paggamit ng istadistika/istatistiks, matematika, lohika (logic) at objectivity.

Ang Saklaw ng Retorika

1.       Tao/ Mga Tao. Tumutukoy ito sa mga tao o lipunang makikinig o di- kaya’y babasa ng isinulat o ipinahayag ng manunulat. Ang bawat ipinahahayag, oral man o berbal ay tiyak na may patutunguhan sa tulong ng pokus ng talakay.

2.       Kasanayan ng manunulat.  Kung walang kasanayang pansarili ang manunulat mahirap magkaroon ng sining ang mabisang pahayag. Ang kasanayan sa pagpapahayag ay denebelop upang ibahagi sa iba at di sarilinin.

3.       Wika.  Ang wika ay sadyang mnakapangyarihan. Nagagawa nitong maging kilala at hinahangaan ang isang tao dahil sa kagalingan nitong gamitin ang wika.

4.       Kultura.  Malaki ang kinalaman ng kultura sa pagpapaunlad ng sinabi o ipinahayag dahil anumang gampanin ng isang mamamayan, tuwina ito’y saklaw ng kulturang kinabibilangan. Kabilang dito ang mga pinaniniwalaan, mga tradisyon, wika, awit at iba pa.

5.       Sining.  Kumakatawan ito sa taglay na galing o talino ng manunulat o mananalita sa larangan ng pagsasalita o pagsusulat. Pumapasok dito ang taglay na pagkamalikhain ng taong gumagawa ng masining na pahayag.

6.       Iba Pang Larangan.  Ngunit ang retorika ay hindi lamang eksklusibo sa larangan ng Wika, Sining, Pilosopiya at Lipunan. Sino mang tao, saan mang larangan ay may pagnanasang maging mabisa sa pagpapahayag. Sa ano mang larangan, hindi maaaring hindi magsasalita o magsusulat ang mga taong kasangkot doon. Samakatwid, maging sa ibang larangan, ang retorika ay may malaking kinalaman.

Ang Kahalagahan ng Maretorikang Pagpapahayag

·         Kahalagahang Pangkomunikatibo

o   Ano man ang ating iniisip o nadarama ay maaari nating ipahayag sa pasalita opasulat na paraan upang maunawaan ng iba pang tao. Samakatwid, dahil sa retorika, ang dalawa o higit pang tao ay nagkakaroon ng komunikasyon

·         Kahalagahang Panrelihiyon

o   Salita ang puhunan ng mga pari at ministro ng alinmang sekta ng relihiyon sa kanilang pagpapalaganap ng pananampalataya. Nakasalalay sa kanilang makarismatikong tinig, malinaw at medaling maintindihang pananalita at maengganyong pagsasalita ang tagumpay ng kanilang misyon at nila mismo bilang relihiyosong lider

·         Kahalagahang Pampanitikan

o   Sa isang manunulat, ang kanyang tagumpay sa pagsusulat ay nasa paggamit niya ng mga salita. Dapat ang gamit niyang wika at ang istilo ng kanyang pagpapahayag sa kanyang mga akda ay parang buhay na tubig na natural na sumisibol at dumadaloy sa personalidad ng kanyang mga tauhan at sa kapaligirang kanilang ginagalawan

o   Sa kabisaan ng kanyang pamamaraan sa pagsulat, nakuha ng kanyang mga mambabasang simpatyahan at empatyahan ang kanyang mga obra

·         Kahalagahang Pang-ekonomiya

·         Kahalagahang Pangmedia

o   Ang mga artista sa teatro, telebisyon at pelikula, gayundin, ang mga personalidad sa iba’t ibang media ay nakararating sa rurok ng kanilang tagumpay sa pamamagitan ng mga katangi-tangi nilang pagsasalita at mga kaakit-akit nilang boses na humuhubog sa kanilang personalidad para makilala ng madla. Ito ang nagsisilbing puhunan sa pag-unlad. Walang lubay silang sinusubaybayan, sampu ng kanilang mga proyekto at programa, ng kani-kanilang kampo ng mga tagahanga.

·         Kahalagahang Pampulitika

o   Maraming batikang pulitiko ang namumuhunan sa maretorikang pagpapahayag. Sa sandal ng kanilang pangangampanya, kapanapanabik ang pagbibitiw nila ng mga pananalita, lalo’t naglalaman ng mga platapormang mapangako sa mga kalagayang naghihintay ng pagbabago. Kaengka-engkanto ang kanilang mga itsura habang nagsasalita na kinadadamhan ng marami ng pagtitiwala kaya naman ibinibigay sa kanila ang sagradong boto, tuloy, nananalo sila at nakapangyayaring makapangyarihan kapagdaka.